4.  90/314/EEC SAYILI 13 HAZİRAN 1990 TARİHLİ PAKET SEYAHAT, PAKET TATİL VE PAKET TUR, KONSEY YÖNERGESİ

MADDE 1

Bu Yönergenin amacı Topluluk sınırları içinde satışa sunulan ve satılan paketlerle ilgili, Üye Ülkelerin kanunlarını, düzenlemelerini ve idari hükümlerini yakınlaştırmaktadır .

MADDE 2

Bu Yönergenin amacı bakımından :

1. ‘paket’, bileşik bir fiyatla satışa sunulan veya satılan ve hizmetlerin 24 saatten fazla süre aldığı veya en az bir gecelik konaklamayı kapsayan ve aşağıdakilerden en az ikisinin, önceden düzenlendiği birleşimidir .
   1. ulaşım,
   2. konaklama,
   3. ulaşım, konaklama, ve hesaplardan farklı olan ve paket turun önemli bir bölümünü kapsayan diğer turist hizmet ürünleri
      
      Aynı paket turun farklı unsurlarına uygulanacak aynı faturalama, bu Yönergenin organizatör veya perakendeciye getirdiği yükümlülükleri ortadan kaldırmaz .
2. ‘organizatör’, düzenli olarak, doğrudan veya perakendeci vasıtasıyla paket satan veya satışa sunan kişidir .
3. ‘perakendeci’  organizatör tarafından bir araya getirilmiş, paketi satan veya satışa sunan kişidir.
4. ‘tüketici’,  paketi satın alan veya almak üzere anlaşan (asıl sözleşme tarafı) veya adına asıl sözleşme tarafının paket almak üzere anlattığı ,herhangi bir kişi (diğer hak sahipleri) veya asıl sözleşme tarafının veya diğer  hak sahiplerinin paketi devrettikleri kişidir(devralan) .
5. ‘ sözleşme’ tüketiciyi ,organizatöre veya perakendeciye bağlayan anlaşmadır.

MADDE 3

1. Organizatör veya perakendeci tarafından tüketiciye sağlanan , paketin fiyatı ve tüm diğer şartların sözleşmeye uygulanmasında, herhangi bir tanımlayıcı unsur, yanıltıcı bilgi içermemelidir .
2. Tüketiciye bir broşür verildiğinde, bu broşür ,hem fiyat hem de ilgili yeterli bilgiyi okunaklı, anlaşılır ve doğru olarak vermelidir.
   1. gidilecek yer ve kullanılacak araçlar, karakteristik özellikler ve kullanılan ulaşım tipi
   2. konaklama şekli ,yeri, sınıf ve kategorisi, belli başlı nitelikleri ,ilgili Üye Ülkenin yasalarına göre verilmiş turizm belgesi ve onay belgesi
   3. yemek planı
   4. seyahat programı
   5. ilgili Üye Ülke veya Ülkelerin vatandaşları için gerekli olan pasaport ve vize şartları ve seyahat ve konaklama esnasında gerekli sağlık formaliteleri
   6. peşin olarak ödenecek miktar veya yüzdesi ve kalan bakiyenin ödeneceği ödeme planı
   7. paketin gerçekleşmesi için gerekli asgari kişi sayısı ve iptal durumunda tüketicinin ne kadar  zaman önceye kadar bilgilendirileceği,
      
      Broşürde anlatılan unsurların tümü, organizatör veya perakendeciyi aşağıdaki durumlar dışında bağlar :
      
      - broşürün açıkça belirtmesi halinde unsurlardaki değişikliğin sözleşme imzalanmadan önce tüketiciyle açıkça görüşülmesi
      - sözleşmeden sonra sözleşme taraflarının anlaşarak taptığı değişiklikler

MADDE 4

a) Organizatör veya perakendeci, tüketiciye sözleşme imzalanmadan önce yazılı veya         diğer uygun bir şekilde Üye Ülke veya Ülkelerin vatandaşlarına uygulanan vize ve pasaport işlemlerinin gerektirdiği unsurlar, bunların gerektirdiği süreler ile konaklama ve seyahat esnasında gerekecek sağlık formaliteleri konusunda bilgi sağlamalıdır .

b)   organizatör veya perakendeci tüketiciye yazılı ve diğer uygun bir şekilde seyahat

      başlamadan önce,  uygun süre içinde ,gerekli bilgileri sağlamalıdır

i)  ulaşım esnasındaki aktarmalar ve molalar ile   yine ulaşım esnasında tüketicinin işgal edeceği yer, kabin, gemi kamarası tren kompartımanı gibi yerler hakkında

ii) organizatörün veya perakendecinin bölge temsilcisinin isim, adres ve telefon numaraları yada bu yapılamıyorsa herhangi bir zor durumda arayabileceği yerel acentanın adres ve telefon bilgileri hakkında

Yerel acente ve temsilcilerin olmadığı durumda ise tüketiciye acil telefon numaraları ya da kendisini organizatör veya perakendeciye ulaştırabilecek diğer  kontak adres ve telefonları hakkında ;

iii) küçük yaştakilerin yurtdışı konaklama ve seyahatlerinde, doğrudan çocukla veya konaklama yerindeki çocuk bölümünün sorumlusu ile temas kurabilme imkanı hakkında ;

iv)  bir kaza yada hastalık nedeniyle seyahatin iptal edilmesi durumunda tüketicinin iptal sebebiyle yapması gereken harcamalar, aldığı yardımlar  ve geri dönüş maliyetini kapsayan tercihli bir sigorta poliçesi hakkında

2)  Üye Ülkeler sözleşmeyle ilişkili olarak aşağıdaki prensipleri ortaya koyacaklardır:

a)      sözleşme, en azından ,bu Yönergenin ekinde listelenen hususları içermelidir ;

b)      sözleşmenin bütün şartları yazılı veya tüketici tarafından anlaşılabilir ve kapsayıcı olarak diğer sözleşme imzalanmadan önce tüketiciye aktarılmalıdır, tüketiciye aktarılmalıdır , tüketiciye  bu şartların bir kopyası verilmelidir.

c)      Son –dakika sözleşmelerindeki veya rezervasyonlarındaki gecikmeler b) şıkkındaki şartları ortadan kaldırmamalıdır;

3)     Tüketici, kendisinin paket tura katılması mümkün olmaz ise, rezervasyonunu, bu isteğini  paket turun başlangıcından önce organizatör veya perakendeciye önceden bildirmek kaydıyla sözleşmedeki bütün şartları kabul eden başka bir kişiye devredebilir . Paket turu devreden ile devralan sözleşmede belirtilen bakiyeden müştereken ve müteselsilen sorumludur .

4) a )sözleşmede belirtilen fiyat, sözleşmede aksi belirtilmedikçe aşağıya veya yukarıya çekilemez ; sözleşmede belirtilecek değişiklikler  de ancak aşağıdaki alanlarda nedenleri ve hangi hesaba dayanılarak yapıldığı belirtilerek yapılabilir;

-          yakıt dahil ulaştırma maliyetlerinde

-          havaalanı veya limanlar da alınan ülkeye giriş çıkış vergileri, gümrük vergileri ve çeşitli hizmetlerin ücretleri, vergileri gibi alanlarda

-          belirli pakete uygulanan döviz kurları alanında

b)      paketin başlangıcından önceki 20 gün boyunca sözleşmede belirtilen fiyat arttırılamaz

2)      organizatör, paket turun başlangıcından önce, fiyat gibi sözleşmenin temel konularında değişiklik yapmak zorunda kalırsa, aşağıdaki kararlardan birini alabilmesi için tüketiciyi mümkün olan en kısa zamanda haberdar etmek zorundadır. Tüketici şu karalardan birini almalıdır :

-          ya sözleşmeden,  herhangi bir ceza ödemeden çekilir

-          ya da fiyat üzerinde yapılacak değişikliği gösteren bir özel maddenin sözleşmeye eklenmesini kabul eder .

tüketici, organizatör veya perakendeciye bu konudaki kararını mümkün olan en kısa zamanda bildirir .

3)      tüketici 5. Paragraftaki şartlardan dolayı veya kendi hatası olmayan diğer nedenle sözleşmeden dönerse, organizatör paketi başlangıcından önce iptal eder, tüketici bu durumda aşağıdaki haklardan birine sahip olur :

a)         organizatörün veya perakendecinin aynı kalitede veya daha yüksek kalitede bir başka tura sahip olması halinde diğerinin yerine o paketi alır. Aslının yerine ikame edilecek tur, daha düşük kalitede ise, organizatör aradaki fiyat farkını tüketiciye ödemek zorundadır ;

b)         ya da mümkün olan en kısa zamanda, sözleşmede belirtilen ödediği paranın tümünü geri alır. Bu durumda, tüketici, ilgili Üye Ülkenin yasalarının gerektirdiği şekilde, eğer uygunsa, aşağıdaki istisnai durumlar haricinde organizatör veya perakendeciden tazminat almaya hak kazanır. Belirlenen istisnai durumlar şunlardır :

i)  paketin gerçekleşmesi için gereken kişi sayısının sağlanamamasından dolayı iptal gerçekleşmiş ve tüketici bu durumdan sözleşmede belirlenen süreden önce haberdar edilmişse ;

ii) ya da overbooking haricinde iptal önceden görülmesi imkansız  ve doğal bir afet              veya olay neticesi alınan tüm önlem ve icraatlara rağmen gerekmiş ise . 

6.      Kalkışın gerçekleşmesinden sonra, sözleşmede belirtilen ürün ve hizmetlerin önemli bir kısmının sağlanamadığı veya organizatör taahhüt ettiği hizmetlerin önemli bir kısmını sağlayamayacağını anladığı durumlarda, organizatör paketin devamı için uygun alternatif düzenlemeler yapacak ve bundan dolayı tüketiciye fazladan bir maliyet yüklemeyecektir. Bu durumda organizatör, teklif edilen servislerle, tedarik edilen hizmetler arasındaki farktan dolayı uygun bir tazminat ödeyecektir .

Bu düzenlemeleri yapmak mümkün değil ise veya tüketici bu alternatif  değişiklikleri makul nedenlerle kabul etmez ise organizatör fazladan bir maliyet yüklemeksizin tüketicinin paket turun başladığı yere veya tüketicinin kabul ettiği bir başka dönüş noktasına dönmesini sağlayacak ve uygun olduğu durumlarda tüketiciye tazminat ödeyecektir.

MADDE 5

1.            Üye Ülkeler, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin uygun biçimde  icrasında, bu yükümlülüklerin icrası ister organizatör ister perakendeci ister diğer hizmet sunucuları tarafından gerçekleştiriliyor olsun, ve organizatörün ve perakendecinin diğer servis sunucularını takip etme hakları mahfuz kalmak şartıyla, organizatör ve perakendecinin sorumluluğu için gerekli adımları atarlar .

2.            Üye Ülkeler, sözleşmenin ifa edilmemesinden veya uygun biçimde ifa edilmemesinden dolayı tüketicinin uğradığı zarardan organizatör ve perakendeciyi sorumlu tutan adımları atacak fakat tüketicinin uğradığı zarar organizatör veya perakendecinin veya diğer hizmet sunucularının icraatlarından kaynaklanmadıkça mesuliyet onların olmayacaktır. Sorumluluğu organizatör, perakendeci veya diğer hizmet sunucularına atfedilmeyecek zararlar şunlardır:

-          sözleşmenin ifasında tüketiciden kaynaklanan zararlar

-          üzerinde anlaşılan hizmetlerin gereklilikleriyle bağlı olmayan üçüncü tarafın icraatından kaynaklanan ve önceden görülmesi ve önlenmesi mümkün olmayan zararlar

-          Madde 4(6), ikinci paragraf (ii)’da tanımlandığı şekliyle doğal afetler veya organizatör, perakendeci veya hizmet sunucusunun tüm özeni göstermesine rağmen öngörüp önlemesi mümkün olmayan zararlar

 Yukarıdaki ikinci ve üçüncü şıklardaki durumlarda, sözleşmedeki organizatör veya            perakendeci, zor duruma düşmüş  tüketiciye vakit geçirmeden gerekli yardımı yapacaklardır .

Paket turla  ilgili hizmetlerin ifa edilmemesi veya eksik ifa edilmesi hallerinde meydana gelen  zararlardan doğan tazminat haklarının sınırlandırılmasına, Üye Ülkeler, bu hizmetlerle ilgili olarak uluslar arası toplantılarda alınan kararlar doğrultusunda olanak tanırlar.

Paket turla ilgili  hizmetler esnasında gerçekleşen, kişisel yaralanmalar haricindeki zararların tazmini ile ilgili olarak Üye Ülkeler sözleşmeye bu tazminatın sınırlandırılması olanağını tanıyabilirler. Ancak bu sınırlama makul bir şekilde yapılmalıdır.

3.            2. paragrafın 4. alt paragrafındaki haklar mahfuz kalmak şartıyla, 1. ve 2. Madde hükümlerinin uygulanması bakımından bir istisna yoktur.

4.            Tüketici, sözleşmedeki hizmetlerin  yerine getirilmediği kanısına varır varmaz, bu durumu bulunduğu yerdeki ilgili hizmet sunucusuna ve organizatör veya perakendeciye yazılı veya diğer uygun bir şekilde, mümkün olan ilk fırsatta bildirmelidir.

Bu yükümlülük sözleşmede açık olarak belirtilmelidir.

MADDE 6

Şikayet halinde organizatör, perakendeci veya varsa bunların bölge temsilcisi hemen uygun çözümler üretme çabasına girmelidir.

MADDE 7

Sözleşmedeki organizatör veya perakendeci taraf, iflası halinde tüketicinin geri dönüşünü ve ödediği paranın geri verilişini garanti edecek teminatları bulunduğuna ilişkin yeterli delil sunmalıdır.

MADDE 8

Üye Ülkeler bu Yönergenin kapsamı dışında tüketiciyi koruma hususunda daha etkin önlemler alabilir, yasalar çıkarabilirler .

MADDE 9

1.      Üye Ülkeler 31 Aralık 1992 tarihine kadar bu Yönerge ile getirilen hususlara uygun Yasal Düzenlemeleri yapmakla yükümlüdür. Bu düzenlemeler yapılacağı  zaman Komisyona derhal bilgi vereceklerdir.

2.      Üye Ülkeler, milli mevzuatlarında bu Yönergeye ilişkin yaptıkları düzenlemelerle ilgili yazılı metinleri Komisyona ileteceklerdir. Komisyonda, bundan dolayı diğer Üye Ülkeleri bilgilendirecektir.

MADDE 10

Bu Yönerge Üye Ülkelere hitap eder.

EK

Bir sözleşme belli bir paket tur ile ilgili ise şu unsurları içermelidir .

a)      gidilecek ülke ve kalınacak tarihler ve kalınacak süre;

b)      kullanılacak ulaşım araçlarının özellikleri ve kategorileri, tarihler, varış ve ayrılış noktaları;

c)      tur paketinin konaklama unsurunu içerdiği durumda konaklamanın bulunduğu yer konfor derecesi,  Üye Ülkenin yasalarına göre temel özellikleri ve yeme içme planı ;

d)      paket turun gerçekleşmesi için gereken asgari  kişi sayısı ve bu sayı toplanamadığı  takdirde iptal durumu söz konusu olursa tüketicinin bu iptal hakkında en geç haberdar edileceği süre;

e)      seyahat programı ;

f)        paket turun toplam fiyatına dahil olan geziler ,ziyaretler ve diğer hizmetler ;

g)      organizatörün, perakendecinin ve sigortacının isim ve adresi;

h)      paket turun fiyatı, 4. Maddeye uygun olarak fiyatlardaki değişiklik olasılıkları ve Paket tur fiyatına dahil değil ise gümrük, vergi ve belirli hizmetler için ödenmesi gerekebilecek ücretler (havaalanı ve limanlardaki ayakbastı ücretleri, turist vergileri vb.) ile ilgili bilgiler;

i)        ödeme planı ve ödeme şekli ;

j)        rezervasyon yapılırken tüketici ve organizatör veya perakendecinin anlaşarak kabul ettiği özel istekler;

k)   tüketicinin sözleşmedeki şartlar yerine getirilmediği takdirde şikayetini yapabileceği süreler .