“TURİST REHBERİ – SEYAHAT ACENTASI ÖRNEK HİZMET SÖZLEŞMESİ”NE İLİŞKİN BİLGİLENDİRME

Değerli Üyelerimiz,

Sektör kamuoyunda tartışmaya açılan ve TUREB tarafından hazırlanarak duyurulan “Turist Rehberi – Seyahat Acentası Örnek Hizmet Sözleşmesi” ile ilgili aşağıda yer alan hususlarda üyelerimizi bilgilendirme zaruriyeti doğmuştur.

1. Bilindiği üzere, her meslek örgütü sadece kendi üyelerine önerilerde bulunabilir. Adı Örnek Sözleşme olan bir metnin emredici olduğu ve bağlayıcı olduğunu iddia etmek, en başta Türkçe dil bilgisi kurallarıyla sonra da hukukun temel kaideleriyle çelişmektedir. 
2. Hukuki vasfı en fazla “Örnek Sözleşme” olan bir metni yayımlama yetkisinin münhasıran TUREB’de olduğundan bahsedilmesi yanıltıcı bir ifade olup ayrıca kendi içerisinde çelişki barındırmaktadır. Bir meslek örgütünün "örnek" olarak yayımladığı metni, kanun koyucunun emredici bir hükmüymüş gibi sunması hukuken isabetsizdir. 
3. Unutulmamalıdır ki, turist rehberleri sadece serbest meslek şeklinde değil, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olarak "İş Sözleşmesi" ile de çalıştırılabilirler. TUREB tarafından hazırlanan tek tip sözleşme örneği, iş hukukunun dinamiklerini ve tarafların özel anlaşma şartlarını yok sayamaz. 
4. TUREB tarafından yayımlanan örnek sözleşme, turist rehberleri için tavsiye niteliğinde olup bunun dışında seyahat acentalarımız için hukuki anlam taşımamakta ve hiçbir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Üyelerimiz, Kanunun emredici hükümlerine uygun olmak kaydıyla sözleşme serbestisi içerisinde turist rehberleri ile sözleşme yapmak hak ve yetkisine sahiptir.
5. Turist rehberliği mesleğinin serbest meslek şeklindeki icrasının en temel özelliği, turist rehberinin serbest meslek makbuzu düzenleme yükümlülüğü ve vergi mükellefliğidir. Bankadan para havalesi yapılırken dahi vergi kimlik numarası bilgisi girildiği halde TUREB tarafından yayımlanan örnek sözleşmede turist rehberinin bağlı olduğu Vergi Dairesinin ve Vergi Kimlik Numarası bilgilerinin yer almaması, örnek sözleşmenin hukuki ve vergisel kaidelere riayet edilmeden hazırlandığını göstermektedir. 

Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği’nin 19’uncu maddesinin 2’nci fıkrasına göre Sözleşmede bulunması gereken Zorunlu Hususlar aşağıdadır:  
•    Turist rehberinin ruhsatname ve oda sicil numarası,
•    Seyahat acentasının unvan, belge ve vergi numarası,
•    Tebligat adresleri,
•    Sözleşme konusu turun çalışma dili,
•    Tur güzergâhı,
•    Grup milliyeti ve gruptaki turist sayısı,
•    Tur programı ile taban ücret tarifesinde ilan edilen ücrete uygun olarak hesap edilen toplam ücret,
•    Düzenleme tarihi,
•    Tarafların ıslak imzaları,
•    Kamu yararına yapılacak turlarda sözleşmenin seyahat acentası kısmına ilgili kamu kurumunun bilgilerinin yazılı ve yetkili imzasının olması,

Zikredilen zorunlu hususların sözleşmede yer alması kaydıyla, üyelerimiz sözleşme serbestisi içerisinde turist rehberleri ile hizmet sözleşmesi akdedebileceklerdir.  

Yukarıda belirtilen zorunlu hususlara ek olarak, siz değerli üyelerimizin turist rehberleri ile akdedecekleri Hizmet Sözleşmelerinde aşağıdaki hususlara da riayet etmeleri önemle tavsiye edilmektedir:

1. Turist rehberinin serbest meslek makbuzu sahibi olup olmadığına dikkat edilmesi, rehberin serbest meslek makbuzunu düzenlemek ve düzenlediği serbest meslek makbuzunun onaylı bir suretini seyahat acentasına teslim etmekle yükümlü olduğunun belirtilmesi, rehberinin bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası bilgilerinin yazılması,
2. Sözleşme serbestiyeti içerisinde ve yazılı şekilde sözleşmenin akdedilmesi
3. Turist rehberine tur programı ile ilgili talimat niteliğinde yazılı belge verilmesi şeklindedir.

Saygılarımızla bilgilerinize sunarız.

Türkiye Seyahat Acentaları Birliği
TÜRSAB