KARAYOLU İLE YOLCU TAŞIMALARINA İLİŞKİN BİLGİLENDİRME

Sayın Üyemiz;

 

Bilindiği gibi, Karayolu Taşıma Mevzuatına ilişkin usul ve esaslar; Birliğimizce yakından takip edilmekte olup; aşağıda güncel değişiklikler bilgilerinize sunulmaktadır.

 

1-)     Kısa Mesafeli Yolcu Taşımalarında Denetim

Bilindiği üzere, 11 Haziran 2009 tarihli Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca; taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi yolcu taşımaları ile 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımaları için gerekli olan D4 türü yetki belgeleriyle yapılacak taşımaların usul ve esaslarını düzenleyen (2011/KUGM-03/YOLCU) numaralı Genelge 28.12.2010 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Bu Genelge kapsamında yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunacak merkezi adresi köy veya belde olan gerçek kişilerin yapılan düzenlemelere kolay intibakını sağlamak üzere; köyden/beldeden köye/beldeye veya köyden/beldeden ilçe/il merkezine veya bunların aksi istikamette yapılacak yolcu taşımalarında;

1-  İlgili il ve ilçe trafik komisyonlarından “GÜZERGAH İZİN” belgesi almaları,

2- “Zorunlu Karayolu Mali Sorumluluk Sigortası” ve “Karayolu Yolcu   Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası” yaptırmaları, 

şartıyla, 31.12.2011 tarihine kadar yapılacak denetimlerde Y veya D4 yetki belgesi aranmayacaktır.

2-) A Türü Yetki Belgeleri

İlgi:  26.02.2010 tarihli ve 2010/KUGM-  07 /YOLCU numaralı Genelge.

İlgi’de kayıtlı Genelge’nin; “A1 VE A2 YETKİ BELGELERİ İÇİN ORTAK KURALLAR” başlığı altında yer alan 3 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Bu maddenin 2 nci fıkrası uyarınca ilgili belediyeden alınacak yazıya ilaveten, Büyükşehir Belediyesi sınırları ( mücavir alanı dahil) içerisindeki yerler için ayrıca şehir içi taşıma düzeni açısından ilgili Büyükşehir Belediyesinin uygun görüşünü içeren yazının da Bakanlığa verilmesi zorunludur .”

Şeklinde düzenleme yapılmıştır.

3-) D türü Yetki Belgeleri

Bilindiği üzere, Karayolu Taşıma Yönetmeliği (KTY) ekonomik, sosyal ve ticari hayatın gereklerine göre yeniden düzenlenerek 11 Haziran 2009 tarihinde yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Bu Yönetmeliğe göre düzenlenecek D4 yetki belgesinin düzenlenmesi ve bu belgeyle yapılacak taşımacılık faaliyetleri aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilir.

1- Kapsam:

D4 yetki belgesiyle yapılabilecek ve yapılamayacak taşımacılık faaliyetleri aşağıda belirtilmiştir.

a) Yapılabilecek taşımacılık faaliyetleri:

1) Tarifeli veya tarifesiz olarak 100 Km’ye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımacılığı.

2) Tarifeli veya tarifesiz olarak mesafesine bakılmaksızın iliçi yolcu taşımacılığı.

3) 100 Km’ye kadar şehirlerarası ve/veya iliçi servis taşımacılığı.

b) Yapılamayacak taşımacılık faaliyetleri:

1) Tarifeli veya tarifesiz olarak şehiriçi iki nokta arasındaki taşımacılık.

2) Tarifeli veya tarifesiz olarak 100 km üzerindeki şehirlerarası taşımacılık.

3) Tarifeli veya tarifesiz olarak il sınırları ile belediye sınırları aynı/çakışık olan illerarası taşımacılık.

4) Tarifeli veya tarifesiz olarak yetki belgesi sahibinin merkezi adresinin bulunduğu il sınırları dışında iki nokta arasındaki taşımacılık.

NOT: 100 Km. mesafenin belirlenmesinde taşıma güzergahının uzunluğu esas alınır.

2- Kurallar:

a) Yetki belgesi Ulaştırma Bölge Müdürlükleri tarafından düzenlenir.

b) İlk defa bir D4 yetki belgesi düzenlenebilmesi için KTY’nin 12 nci maddesinin birinci fıkrasındaki genel şartların yanı sıra talep sahibinin merkezi adresinin bulunduğu İl Trafik Komisyonundan alınacak D4 yetki belgesi düzenlenmesinin illerindeki mevcut arz/talep dengesi bakımından bir sakınca olmadığına dair komisyon kararının Bakanlığa sunulması şarttır.

c) Yetki belgesi sahipleri; merkezi adreslerinin bulunduğu il sınırları içinde bir veya birden fazla şube açabilir ve/veya acenteyle sözleşme yapabilir. Merkezi adreslerinin dışındaki illerde ise aynı il sınırları içinde sadece bir şube açabilir veya acenteyle sözleşme yapabilir.

ç) Yetki belgesi eki taşıt belgesine sadece yetki belgesi sahibinin merkezi adresinin bulunduğu ilin plakasına sahip özmal taşıtlar kaydedilir.

d) Merkezi adresi il sınırları ile belediye sınırları aynı/çakışık olan illerde bulunan gerçek ve/veya tüzel kişiler adına yetki belgesi düzenlenmez ve bu illerin plakasına sahip taşıtlar D4 yetki belgesine kaydedilmez.

e) 1 inci maddenin (a) bendinin üçüncü alt bendi çerçevesindeki servis taşımacılığı; öğrenci taşımaları için “Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği”nde, personel taşımaları için ise “Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği”nde taşımacı, sürücü ve taşıtlar hakkında yer alan kurallara uyulması kaydıyla yapılabilir.

f) D4 yetki belgesiyle tarifeli yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için;

1) İliçi tarifeli taşımacılık yapmak için ilgili İlçelerin Trafik Komisyonlarından (taşımacılık yapılacak yerlerden birinin Büyükşehir Belediyesi sınırları (mücavir alanı dahil)  içinde/içinden olması halinde ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nden) alınacak uygunluk kararlarının Bakanlığa sunulması şarttır.

2) 100 Km’ye kadar şehirlerarası tarifeli taşımacılık yapmak için ilgili İllerin Trafik Komisyonlarından (bu illerden birinde Büyükşehir Belediyesi bulunması halinde, Büyükşehir Belediyesi sınırları (mücavir alanı dahil) içine/içinden yapılacak taşımalarda ilgili Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME)’nden) alınacak uygunluk kararlarının Bakanlığa sunulması şarttır.

3)  Kalkış ve varışların yetki belgeli bir yolcu terminalinden yapılması esastır.

4) Belediyesi bulunan ancak yetki belgeli bir yolcu terminalinin bulunmadığı yerleşim yerlerindeki kalkış ve varış ile ara durak noktaları/yerleri için ilgili belediyelerden yazılı izin alınması ve bunun Bakanlığa sunulması şarttır.

5) Belediyesi ve yetki belgeli bir yolcu terminalinin bulunmadığı yerlerde yetki belgesi sahibinin bu yerdeki merkezi adresi veya şubesi veya acentesi kalkış ve/veya varış yeri olarak kabul edilir.

6) Belediye sınırları içerisinde izlenecek güzergah olarak D1 yetki belgesiyle yapılan taşımalarda kullanılan güzergahlar izlenir. Bu güzergahların dışında bir güzergah izlenebilmesi için ilgili belediye tarafından yazılı izin verilmesi ve bu hususta alınan yazılı iznin Bakanlığa sunulması şarttır.

7) Ücret ve zaman tarifeleri, yolcu bileti, ara durak, taşıma hattı ile belediye sınırları dışındaki güzergâhlara ilişkin hususlarda yapılacak uygulamalar için KTY hükümleri esas alınır.

8) Taşıma hatlarının sayısı, yetki belgesinde kayıtlı araç sayısına göre aşağıda belirtilmiştir:

 

 

9) Yetki belgesi sahipleri, zaman tarifelerini aksatmamak kaydıyla yetki belgelerinde kayıtlı taşıtlarla tarifesiz yolcu taşımacılığı da yapabilirler.

g) Tahditli plakalı otobüsler;

1) Yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilmez.

2) İlgili belediye mücavir alanı dışına çıkarak taşıma yapamazlar.

3) Okul servis aracı olarak kullanılması halinde, bu taşıtların hizmet vermekte olduğu okulun öğrencilerini, okulca düzenlenen veya iştirak edilen gezi, tören, kutlama ve benzeri amaçla belediye sınırları (mücavir alanı dahil) dışına götürüp-getirebilirler.

ğ) Bu Genelgede yer almayan hususlarda yapılacak uygulamalar için KTY esas alınır.

3- Değiştirme usulü, geçiş süreci ve geçici hükümler:

Mevcut Y ve FY yetki belgelerinin D4 ve F1 yetki belgeleriyle değiştirilmesi usulü, geçiş süreci ve geçici hükümler aşağıda belirtilmiştir.

a) Mevcut Y ve FY yetki belgelerinin D4 ve F1 yetki belgeleriyle değiştirilmesi işlemleri KTY’nin Geçici 7 nci maddesi çerçevesinde ve aşağıdaki usule göre gerçekleştirilir.

1) Y veya FY yetki belgesi sahibi ilgili Ulaştırma Bölge Müdürlüğüne mevcut Y veya FY yetki belgesinin D4 veya F1 yetki belgesiyle değiştirilmesi için yazılı olarak başvurur.

2) İlgili Ulaştırma Bölge Müdürlüğü en geç 5 iş günü içinde başvuru sahibinin dosyasını Y veya FY yetki belgesini düzenleyen kurumdan yazılı olarak ister.

3) İlgili kurum en geç 5 iş günü içinde Ulaştırma Bölge Müdürlüğünün dosya istem yazısının gereğini yapar.

4) İlgili Ulaştırma Bölge Müdürlüğü mevcut Y yetki belgelerinin D4 yetki belgesiyle değiştirilmesi esnasında bunların mevcut taşıma hattı, güzergahı, ara duraklarını esas alır ve bunları yetki belgesine kaydeder.

5) İlgili Ulaştırma Bölge Müdürlüğü mevcut Y yetki belgelerinin D4 yetki belgesiyle değiştirilmesi esnasında bunların mevcut taşıt sayısına bakmaksızın 31/12/2012 tarihine kadar geçerli olmak üzere yetki belgesine kaydeder. Ancak yetki belgesinde kayıtlı bu taşıtlardan herhangi bir sebeple yetki belgesinden düşüm yapılması halinde düşümü yapılan taşıtın yerine yetki belgesindeki taşıt sayısı 10 adedin altına düşünceye kadar yeni taşıt ilavesi yapmaz.

b) Mevcut Y yetki belgelerinin D4 yetki belgesiyle değiştirilmesi esnasında herhangi bir yetki belgesi ve/veya taşıt kartı ücreti alınmaz.

c) Mevcut FY yetki belgelerinin F1 yetki belgesiyle değiştirilebilmesi için yetki belgesi sahiplerinin KTY’nin F1 yetki belgesi için öngördüğü şartları sağlamaları ve geçerli ücret farkını ödemeleri şarttır.

ç) Mevcut Y ve FY yetki belgesi sahiplerinin bu yetki belgelerini en geç 31/10/2011 tarihine kadar D4 veya F1 yetki belgeleriyle değiştirmeleri şarttır. Bu tarihten sonra değiştirme işlemi yapılmaz. Y ve FY yetki belgesi sahipleri 31/10/2011 tarihine kadar mevcut yetki belgelerini değiştirmezlerse değiştirme haklarını kaybetmekle birlikte faaliyetlerini yetki belgelerinin geçerlilik süresinin sonuna kadar devam ettirebilirler. Bu sürenin bitiminde yetki belgeleri geçersiz olur.

d) 31/10/2011 tarihine kadar mevcut Y türü yetki belgelerinin D4 yetki belgesiyle değiştirilmesi dışında yeni D4 yetki belgesi düzenlenmez.

e) Bakanlıkça verilen yetki çerçevesinde Y ve FY yetki belgelerini düzenlemiş kurumlar, belge değiştirme bitim tarihi olan 31/10/2011 tarihinden sonra kurumlarında kalan bütün dosyaları ilgili Ulaştırma Bölge Müdürlüklerine en geç 31/12/2011 tarihine kadar gönderirler.

4- Yürürlükten kaldırılan mevzuat

Bu Genelgenin yürürlüğe girmesiyle 26.01.2009 tarihli ve 2009/KUGM-06/YOLCU sayılı Genelge yürürlükten kalkar.

5- Yürürlük

Bu Genelge 01.01.2011 tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Genelge, 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2, 10 ve 35 inci maddeleri, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası ile Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 83 üncü maddesi çerçevesinde olmak üzere bunların Bakanlığımıza vermiş olduğu yetkiye istinaden yürürlüğe konulmuştur.